Kategori | Sağlık Bilgileri

Alzheimer Hastalığı’nı tanıyor musunuz?

Halk arasında “bunama” olarak bilinen “demansiyel hastalık”lardan, özellikle en sık rastlanan demansiyel tablo olan Alzheimer Hastalığı’nı tanıyor musunuz?

Demans nedir?
Demans(bunama), entellektüel ve sosyal becerilerin günlük yaşamı etkileyecek ölçüde kaybı olarak tanımlanabilir. Yüzyıllarca yaşlılığın kaçınılmaz bir parçası olarak görülmüşse de, şimdilerde pek çok hastalığın bu tabloya yol açtığı bilinmektedir. Kişinin yaşam boyunca eriştiği zihinsel performans seviyesi ne olursa olsun, bu düzeyin ikincil olarak sonradan düşmeye başlaması bu kayıpların birden çok zihinsel alanı içermesi ve yaşamı(günlük, sosyal, çalışma yaşamı) etkileyecek düzeye ulaşması demans tanısı koymak için gerekli ve yeterlidir.

Demans nedenleri
– En sık rastlanan Alzheimer Hastalığı’dır.
– Nörodegeneratif (parkinson, pick, hantington h.)
– Serebrovasküler (beyin damar) hastalığı
– İnfeksiyöz (ereutzfeld-jacop, HVI, viral)
– Nutrisyonel (beslenme bozukluğu) Thiamin, B¹², Folat eksikliği
– Metobolik (Karaciğer Yetmezliği, Tiroid Hast., vs.) – Kronik inflamatuar (vaskulitler, multipl skleroz)
– Travma – Tümör

Alzheimer Hastalığı nedir?
Alzheimer Hastalığı demans nedenlerinin başında gelir. ABD’de 4 milyonun üzerinde Alzheimer Hastası vardır. 65 yaşından sonra başlar, yaşla sıklığı artar. 45 yaşından önce nadiren görülür. Nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Patolojik olarak beyin hücre kaybı, hücrelerde amiloid birikimi (plak) oluşur. Asetilkolin denen ve özellikle bellek ile ilgili işlevlerde rol alan, beyin hücreleri arasındaki iletiyi sağlayan (nörotransmitter) madde azalmıştır.

Genetik çalışmalarda, 65 yaşın üzerindeki hastalardan APOE4, denen gen varyasyonu, familyal ve genç vakalarda down sendromundakine benzer gen bulguları bildirilmiştir.

Alzheimer Hastalığı’nın belirtileri
1. Yeni olaylara ait hafıza kaybı
2. Bildiği, günlük işleri yapmada güçlük (yemek yapma, vs)
3. Dil ile ilgili problemler (kelime unutma, anlaşılmaz cümle kurma)
4. Yer ve zamana ait oryantasyon bozukluğu
5. Muhakeme bozukluğu
6. Soyut düşüncede yetersizlik (matematik problemi çözememe)
7. Eşyaları yanlış yere koyma
8. Mood ve davranış değişikliği
9. Kişilik değişimi
10. İnisiyatif kaybı

Alzheimer Hastalığı tanısı nasıl korunur?
– Bilgisayarlı beyin tomografi
– Magnetik Rezonans spectroskopi görüntüleme
– Pozitron emission tomografi
– SPECT (single photon emission tomografi)
– Kan ve beyin omurilik sıvısında biyolojik markerlar’ın araştırılması
– Nöropsikolojik test

Demansiyel tablo gözlenen bir hastada demans ayrıcı tanısı yapmak için yukarıdaki incelemelerden yararlanılır.

Tedavi
Radikal ve kesin bir tedavisi yoktur. Asetilkolin yıkımını azaltarak miktarının artmasını sağlayan ilaçlar (cognex, aricept, exelon) ile zihinsel yeteneklerin kaybı yavaşlatılmaya çalışılır, hastalık ilerledikçe zihinsel olmayan davranışsal semptomlara (belirtilere) yönelik semptomatik tedavi ağırlık kazanır. Alzheimer hastalığını önleyici aşı için bilimsel çalışmalarda, hayvan deneylerinden olumlu sonuçlar alınmıştır. Yakında insanlar üzerinde denenmeye başlanacaktır

Alzheimer Hastalığı’nın profilaktik tedavisi ve risk faktörlerini azaltma
– Östrojen tedavisinin A.H. da hem koruyucu hem de tedavi edici özelliğe sahip olduğu öne sürülmektedir. Epidemiyolojik çalışmalarda menopoz sonrası östrojen kullanan kadınlarda Alzheimer hastalığının daha az olduğu, klinik çalışmalarda ise östrojen yerine koyma tedavisinin hastaların bilişsel fonksiyonlarında iyileşme sağladığını göstermiştir. Özetle yan etkisi olmayan menopozdaki kadınlarda östrojen replasmanı Alzheimer hastalığından koruyabilir.
– Nonsterodial antienflamatuar ilaçların (ibobrufen, naproxen sodium) Alzheimer hastalığında görülen enflamasyonu engelleyerek hastalık riskini %30-60 oranında azalttığı belirtilmektedir.
– Vitamin E, selejilin gibi antioksidanların serbest radikalleri yıkarak sinir hücresi hasarını engellediği öne sürülmektedir.
– Zihin çalıştırma exersizleri demansın başlangıcını yavaşlatır.

Yakınlarınızda veya kendinizde, (65 yaşın da üstünde daha önemli) yukarda anlatılan belirtileri görüyorsanız bir nörolog’a başvurarak tanı ve ayırıcı tanısı gerekli incelenmeleri yaptırmayı ihmal etmeyiniz. Erken tanı ile Alzheimer Hastalığı’nın ilerlemesini yavaşlatılabilir veya kesin tedavisi olan demans nedenlerine radikal tedavi imkanından yararlanabilirsiniz. Ailenizde Alzheimer Hastası koruyucu tedavilerden yararlanarak riskinizi azaltabilirsiniz. Menopozdaki kadınlarda hormon replasmanı -riskli değilse- yapılması Alzheimer Hastalığı’ndan koruyucu olacağı gibi iskelet sistemi ve kardiyovasküler sistem hastalıklarını da azaltacaktır.
Sağlıcakla kalın…

Alzheimer hastalığı tanısı kesinleştiyse nelere hazırlıklı olmalısınız?
Alzheimer hastalığı ile yaşamayı öğrenmeniz gerekecek. Bu hastalık ilerleyicidir. Zamanla düşünme, hatırlama, yeni şeyler öğrenme ve karar vermede güçlük çektiğinizi farkedeceksiniz. Çok iyi tanıdığınız ve sevdiğiniz bazı yerler size giderek yabancı gelmeye başlayabilir. Kendi mahallenizde kaybolabilir, evinizin yolunu bulamayabilirsiniz.
Bazı önlemler almanız sizi birçok sıkıntıdan kurtarabilir :
· Dışarı çıkarken yanınızda birisinin bulunmasına dikkat edin. Bu bir yakınınız ya da komşunuz olabilir.
· Sokakta yolunuzu bulmakta zorlanıyorsanız birisine sormaktan çekinmeyin.
· Etrafınızdakilere bir hafıza sorununuz bulunduğunu ve yardıma ihtiyacınız olduğunu söyleyin.
Çok iyi bildiğiniz bazı işleri yaparken zorlanabilirsiniz. Yemek yapmak, evde bazı tamir işlerini yapmak ya da banka cüzdanınız ile ilgili işlemleri yürütmek imkansız hale gelebilir.
· Kolayca yapabileceğiniz, güç olmayan ve sevdiğiniz bir iş bulun, örgü örmek ya da çiçekleri sulamak gibi.
· Diğer işlerinizi üstlenebilecek birilerine aktarın ya da kendinizi en iyi hissettiğiniz saatlerde yapmaya çalışın.
· Bir işi yaparken acele etmeyin, kendinize zaman tanıyın ve eğer başkaları sizi acele ettiriyorsa onlara size zaman tanımalarını söyleyin.
· Bir şey size çok güç geliyorsa durun, işe biraz ara verin ve o işte yardım almaya çalışın.
· Her gün kolayca ve rutin yapabileceğiniz bazı şeyler planlayın ve bunları düzenli olarak yapın.
Etrafınızdaki insanların söylediklerini anlamakta ya da kendi düşüncelerinizi anlatmakta güçlük çekebilirsiniz.
· Kendinize zaman tanıyın.
· Karşınızdaki insana onu anlayamadığınızı ve biraz yavaş konuşarak tekrar etmesini söyleyin.
· Kendinize gürültüsüz, sakin bir yer bulun.
Bütün bu güçlüklerle başa çıkarken size bazı şeyler yardımcı olabilir :
· Yanınızda daima bir defter bulundurun. Bu defterde önemli ve sık kullandığınız telefon numaraları, adresler, tanıdıklarınızın isimleri, yapacağınız işler ve evinizin ayrıntılı tarifi bulunsun.
· Önemli telefon numaralarını bir kağıda büyük rakamlarla yazarak telefonun yanına koyun.
· Mümkünse bir yakınınızın size her gün yemek saatlerini, randevularınızı, yapmanız gereken işleri hatırlatmasını sağlayın.
· Takvimde önemli işlerinizin olduğu günleri işaretleyin.
· En çok görüştüğünüz kişilerin resimlerini etrafınızda bulundurun ve her resmin altına o kişinin adını yazın. Bu, onları ya da isimlerini kolay hatırlamanızı sağlayacaktır.
· Mutfaktaki kavanozların üstüne içlerinde bulunan şeyin adını yazın.
Şunları sakın unutmayın :
· Yaşadığınız bu değişiklikler hastalığınızla ilişkilidir.
· Bazı günleriniz iyi, bazıları kötü geçebilir.
· Bazı belirtileri azaltmak ve kendinizi daha rahat hissetmek için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır.
· Yalnız değilsiniz! Neler yaşadığınızı bilen ve sizi anlayan insanlar vardır. Bunlar doktor, hemşire ya da yakınlarınız olabilirler. Yardım istemekten çekinmeyin.
· Aileniz ve dostlarınızla ilişkileriniz değişebilir, onların yardımına ve anlayışına ihtiyacınız olacaktır. Yardım etmek onlara yük olarak gelmeyecektir. Çünkü onlar sizi seviyor ve değer veriyorlar. Başka birisi, bir yakınınız ya da dostunuz aynı durumda olsa siz de ona yardımcı olurdunuz.

Neler Hissedebilirsiniz ?
Alzheimer hastalığı sizde bazı değişik duyguların ortaya çıkmasına neden olabilir :
Öfke, korku, sıkıntı, gerginlik, kafa karışıklığı, endişe, üzüntü, yalnızlık, şaşkınlık ya da suçluluk hissedebilirsiniz. Bütün bu duygular normaldir. Bunlarla başa çıkabilmek için neler yapabilirsiniz?
· Bu duygularınızı başkalarıyla paylaşın. Yakınlarınıza neler hisettiğinizi söylemekten çekinmeyin.
· Seveceğiniz basit işler bulup yapmayı deneyin.
· Zamanınızı aileniz, yakınlarınız ve dostlarınızla geçirin, yalnız kalmamaya çalışın.
· Hastalığınız ve nelerle karşılaşabileceğiniz hakkında bilgi edinmeye çalışın, bunun için en iyi yol doktorunuza danışmaktır. Bu konuda yakınlarınızdan yardım isteyebilirsiniz.
· Eğer kötü hisleriniz uzun süredir devam ediyor ve gittikçe ağırlaşıyorsa bunları bir doktorla görüşün. Bu huzursuzluklarınızı azaltacak bir ilaç gerekli olabilir.

-- Sponsorlu Bağlantılar --

Yorum yazın

Sponsorlu Bağlantılar