Kategori | Hastalıklar

Boğaz Ağrısı Nedenleri ve Tedavisi

Bir numaralı sağlık problemlerindendir. Her on kişiden biri senede en az 1 defa Streptokok’a bağlı boğaz iltihabı geçirir ve boğaz ağrısı çeşitli hastalıkların ilk belirtisidir.

Boğaz Ağrısı nedenleri ve çareleri

Boğaz ağrısı çeşitli hastalıkların belirtisidir. Enfeksiyonlar en önemli sebebidir. Enfeksiyona bağlı boğaz ağrıları bulaşıcı olanlarıdır.

İnfeksiyonlar virüslerle olursa , grip, üşütme, mononükleoz gibi hastalık tabloları meydana gelir. Bakterilere bağlı olursa “Strep boğaz”, mycoplasma veya hemophilus farenjiti ortaya çıkar. Virüslerle bakterilerin en önemli farkı bakterilerin antibiyotiklere cevap vermesi, virüslerin ise cevap vermemesidir.

Boğaz Ağrısı Nedenleri

Tahriş

Bazen sabahki boğaz ağrılarının sebebi mide asitinin boğaza kadar çıkması ve bu bölgeyi tahrip etmesidir.
Soğuk kış aylarında, yatak odalarındaki kuru sıcak , boğazda hafif ağrı ve kurumanın sabahları tekrar tekrar hissedilmesine yol açar.

Bunun çaresi yatak odası havasının gece nemlendirilmesi ve sıvı almayı arttırmaktır.
Kronik burun tıkanıklığı olanlarda ağızdan solumak zarureti de boğazı kurutur. Doktora muayene olmak ve tedavi olmak gerekir.

Yatarken başı ayak seviyesinden 10-15 santimetre yükseltmek gerekir. Ayrıca yatmadan 2 saat önce yemeği-içmeyi kesmelidir. Antiasit ilaçlar faydalı bulunabilir. Bunlar da yetmezse doktora gitmelidir.

Endüstri atıkları ve kimyasallardan havaya karışanlar burun ve boğazı tahriş ederler. Bunlar içinde bir numara sigara dumanıdır. Sigara dumanına allerjik olanlar ve hassas olanlar tahammül edemezler. Boğazda tahriş yapan diğer maddeler dumansız sigara, alkollü içkiler ve baharatlı gıdalardır.

Sesini zorlayan bir kişide (spor yarışmalarında bağırmak gibi) adele yorgunluğu ve de boğaz dokuları tahriş olduğu boğaz ağrısı için görülür.

İyi eğitim almış, tecrübeli konuşmacılar ve ses sanatçıları yüksek ses üretmek için derin nefes almayı ve göğüs ve karın adelelerini kullanmayı öğrenmişlerdir.

Virüsler

Çoğu viral ( virüsler bağlı ) boğaz ağrıları nezle ve soğuk algınlığına eşlik eder. Boğaz ağrısı ile birlikte tıkalı şiş bir burun, hapşırma, genel ağrılar ve sancılar, varsa sebep olarak virüsler düşünülmelidir. Bunlar çok bulaşıcıdır ve toplumda özellikle kış aylarında süratle yayılır. Vücutta virüslere karşı antikor denen maddeleri üreterek kendini tedavi olayı mevcuttur. Bunun gelişmesi bir hafta sürer.

Boğaz ağrıları diğer kızamık, su çiçeği ve boğmaca ve krup (yalancı difteri veya kuşpalazı ) gibi viral enfeksiyonlarda da görülür. Uçuk ve ateşin sebep olduğu su kesecikleri de boğazda ağrı yaparlar.

Bir viral enfeksiyon da vardır ki uzun sürer: “Enfeksiyoz Mononükleoz” veya “Mono”. Bu virüs akkan sistemi veya lenf sisteminde yani korunma sistemimiz olan bağışıklık sisteminde yerleşerek bu sistemin nöbetçi kuleleri olan bademciklerde, boyunda, koltuk altında ve kasıkta bezelerin büyümesine sebep olur. Boğaz ağrıları fazlaca olur. Nefes almak dahi şişkinliklerden dolayı zorlaşabilir.

Karaciğer şişebilir ve sarılık dahi ortaya çıkabilir. Halsizlik 6 haftadan uzun sürebilir. Mono buluğ çağında ve erişkinlerde ağır seyrederken küçüklerde hafif geçer. Tükrük ile bulaşabildiğinden “öpüşme hastalığı” olarak da isimlendirilmiştir. Ancak ağızdan ele; elden ağıza; havlu ve sofra malzemeleri yoluyla da bulaşabilir.

Bakteriler

“Strep boğazı” Streptokok cinsi bakterilerden bir sınıfının yaptığı enfeksiyondur. Bu enfeksiyon ayrıca kalp kapaklarını ve böbrekleri de bozabilir. Streptokok bakterileri ayrıca kızıl, bademcik iltihabı, zatürre, sinüzit ve kulak iltihapları da yaparlar. Bu yayılmacılığı sebebi ile Strep boğazı antibiyotiklerle tedavi edilmelidir. Strep her zaman muayenede kendini belli etmez. Dolayısı ile bakteri kültürü yapılarak tespit edilmelidir. Yeni geliştirilen bir test ile Strep’in varlığını 15 dakikada anlamak artık mümkündür. Bu testler müspet çıktıklarında doktorun antibiyotik yazması icap eder. Bununla birlikte Strep testi yine antibiyotikle tedavisi gereken diğer boğaz enfeksiyonlarını belirleyememektedir.

Mesela şiddetli boğaz ve kronik bademcik enfeksiyonları ve apselerinde kültürde bir şey bulunmayabilir ( negatif ); yine difteri mikrobu da Strep testinde gözükmez.

Bademcik iltihabı boğazın arka yan duvarlarındaki kitlenin iltihabıdır.
Hayatın ilk üç yılında bu dokular vücudumuzun korunma sisteminin
gelişmesinde önemli rol oynarlar. Sağlıklı bademcikler iltihaplı olarak kalmazlar, düzelirler. Sık iltihaplanırsa ara dönemde tam düzelme olmadığı anlaşılmalıdır. Bir tıbbi araştırmada sık bademcik iltihabı ( bir kaç yıl üst üste yılda 3-4 defa iltihabın olması ) olan çocuklarda bademciklerin alınmasının onlara sıhhat kazandırdığı tespit edilmiştir.

Burun ve sinüslerdeki iltihaplar da boğaz ağrısı yaparlar; zira bu bölgelerin akıntısı boğaza akarak enfeksiyon taşırlar.

En tehlikeli boğaz enfeksiyonu epiglottittir. Epiglot gırtlağın üst kısmında bulunan bir kıkırdaktır. Bu bölgenin şişmesi hava yolunu tıkayacak kadar ilerleyebilir. Bu enfeksiyon acil bir durumdur ve tıbbi yaklaşım net olmalıdır. Yutma aşırı derecede zor olduğunda bu durumdan şüphe etmek gerekir. Yutma zor olduğundan salya dudak kenarından dışarı akar. Ayrıca konuşma, sıcak patates konuşması olup nefes de zorlanmıştır. Strep testi negatif olabilir.

Allerji

Saman nezlesi ve allerjiden muzdarip olanlardaki boğaz rahatsızlığı aynen burunda allerjiden meydana gelen şişme, kaşınma , hapşırma ve geniz akıntısı tarzında olur. Burnu şişiren, kaşındıran mantarlar ve polenler solundukça boğazı da şişirirler. Kedi ve köpek tüyleri ve ev tozu da sık görülen allerji maddeleridir.

Tümörler

Boğaz ağrısı ve bazen ağrısı kulağa vuran zor yutmak böyle bir tümörün işareti olabilir. Bazen de boğaz ağrısı o kadar hafif veya kroniktir ki farkına varılamayabilir. Eşlik eden belirtiler ses kısıklığı, boyunda kitle, açıklanamayan kilo kaybı ve tükürük veya balgamda kan bulunmasıdır.

Boğaz ağrısını kendim nasıl tedavi edebilirim?

Grip ve üşütmeye bağlı hafif boğaz ağrısı aşağıdaki tedavilerle azaltılabilir:

Sıvı alımını arttırın. ( Sıcak ballı çay veya süt )
Yatak odanızda nemlendirici bulundurun.
Gün boyu defalarca sıcak tuzlu su ile gargara yapın : ¼ çay kaşığı tuz ½ su bardağına
Acetaminophen ( Minoset, Panadol, Calpol,… ) gibi hafif ağrı kesicilerden alın.

Doktora ne zaman görünmem lazım?

Boğaz ağrısı şiddetli olursa, uzun sürerse, kaçınılabilir allerji veya tahriş edicilere bağlı görünmüyorsa tıbbi yardım almalısınız.

Aşağıdaki belirti ve bulgular sizi doktora götürmelidir:

  • Şiddetli ve uzun süren boğaz ağrısı
  • Zor nefes almak
  • Zor yutmak
  • Ağzı zor açmak
  • Eklem ağrıları
  • Kulak ağrısı
  • Döküntüler
  • Ateş
  • Tükürük ve balgamda kan
  • Sık sık boğaz ağrıları
  • Boyunda kitle
  • 2 haftayı aşan ses kısıklığı

Ne zaman antibiyotiklere başlamalıyım?

Antibiyotikler bakterileri öldüren veya sakatlayan ilaçlardır. Penisilin veya Eritromisin (iyi tanınan antibiyotikler ) doktorunuzun streptokok enfeksiyonundan veya bu ilaçlara hassas diğer bakterilerin enfeksiyonlarından şüphe ettiğinde yazdığı ilaçlardır.
Ancak bazı boğaz enfeksiyonları penisilinlerle düzelmezler. Diğer antibiyotik kategorilerine ihtiyaç vardır. Antibiyotikler viral enfeksiyonlarda işe yaramazlar. Fakat virüsler hastaların bakterilere olan direncini azalttığından hem bakteri hem de virüs enfeksiyonu bir arada olunca kullanılabilirler.

Antibiyotik reçetesi verilince ilaç tam kullanılmalıdır ( genellikle 10 gün ). Aksi takdirde enfeksiyon sadece baskılanır fakat tekrar eder.

Boğaz kültüründe bir şey üremezse ?

Strep kültürü sadece streptokok enfeksiyonunu gösterir. Diğer enfeksiyonlarda negatif çıkar. Hatta strep enfeksiyonunda bile negatif çıktığı olur. Dolayısı ile kültür negatif gelirse doktorunuz şikayetlerin şiddetine ve boğazın görüntüsüne göre karar verecektir.

Dolayısı ile ilaçları doktor kararı dışında terk etmeyiniz.

Ailenin diğer fertleri de tedavi edilmeli mi ve testleri yapılmalı mı ?

Strep boğazı tespit edildiğinde ailenin diğer bireylerinin de tedavi edilmesini bir çok uzman tavsiye ederler.
Bunun sebebi strep enfeksiyonlarının aşırı bulaşıcı olmalarıdır.
Bazı uzmanlar da sadece strep pozitif olanların tedavisini diğerlerinin de kültür testlerinin yapılmasını tavsiye etmişlerdir. Bundan dolayı diğer yakınlarınızın da sağlık durumlarını doktorunuza anlatınız.
Temizliğe dikkat etmek gerekir; yakın fizik temastan ve enfekte kişilerin eşyalarını paylaşmaktan kaçınmak gerekir. El yıkamak çok iyidir.

Buradaki tavsiyeler genel bilgilerdir. Size mahsus tavsiyeler doktorunuzdan gelecektir.

-- Sponsorlu Bağlantılar --

Yorum yazın

Sponsorlu Bağlantılar