Kategori | Sağlık Bilgileri

Menenjit nasıl bir hastalıktır?

menenjit

menenjit

Menenjit, meninks adı verilen ve beyin ile omuriliğin üzerini kaplayan zarların, iltihaplanmasıdır.

Menenjit etkenleri nelerdir?
Menenjite, bakteriler, tüberküloz basili, virüsler, mantarlar ve nadiren parazitler neden olurlar.

Bu etkenler nasıl sinir sistemine ulaşır?
Hastalık etkenleri, beyin ve omuriliği kaplayan zarlara, meninkslere, kan yolu ile ulaşır. Bazı hastalık etkenleri, burun boşluğunda yerleşir, orada çoğalır ve buradan dolaşıma karışır. Orta kulak ve burun çevresinde yer alan sinus adı verilen boşluklar da diğer yerleşim ve çoğalma alanlarıdır. Kafa kırıklarından sonra da, merkezi sinir sisteminin bütünlüğünün bozulması nedeni ile tekrarlayan menenjitler görülebilir.

Menenjit nasıl bir hastalıktır, özellikleri nelerdir?
Bakteriyel menenjitlerin ¾’ü, 2 yaşından ufak çocuklarda görülür. Giderek bakterilerin ilaçlara karşı direnç geliştirmeleri nedeni ile daha ağır hastalık tabloları ile karşılaşılmaktadır.

Viral menenjitler yaz ayları ve erken sonbahar aylarında salgınlara neden olabilirler.
Mantar ve parazitlerin neden olduğu menenjitler daha çok bağışıklık sisteminde bozukluk olan kişilerde görülür.

Son yıllarda tüberküloz hastalığının giderek artması nedeni ile, tüberküloz menenjit de daha sık karşımıza çıkmaktadır. Tüberküloz menenjit daha çok 6 ay ile 6 yaş arasındaki çocuklarda görülür. Bu hastaların yarısında aynı zamanda yaygın (Milier) tüberküloz bulunur. Tüberküloz menenjitlerin tedavisi de, gelişen ilaç direnci nedeni ile giderek daha sorunlu hale gelmektedir.

Menenjitlerin seyrinde ne gibi olumsuzluklar olabilir?
Bakteriyel menenjitlerde erken dönemde, beyinde yer alan hipofiz ve hipotalamus bölgesinden salgılanan ve vücudun su ve tuz dengesini düzenleyen antidiüretik hormon (ADH) salgılanmasında bozukluklar olabilir. Bunun sonucunda vücudun su ve tuz dengesi bozulabilir. Menenjitli vakaların 1/5’inde havale görülebilir. Hastalığın daha geç dönemlerinde zeka geriliği (Mental retardasyon) ve sağırlık gelişebilir.

Viral menenjitler daha selim seyirlidir; geç dönem sekelleri görülmez, ancak uygunsuz hormon salgılanması ortaya çıkabilir. Tüberküloz menenjitde kafa sinirlerinde felçler görülebilir. Bu daha çok göz hareketlerindeki anormalliklerle karşımıza çıkar.

Menenjitler ne gibi belirtilere neden olurlar?
Bakteriyel menenjitler ufak ve büyük çocuklarda farklı belirtilere neden olurlar. Büyük çocuklarda baş, boyun ve sırt ağrısı görülür. Bulantı ve kusma bunlara eşlik edebilir. Çocuğun boyun hareketleri kısıtlıdır. Bu duruma ense sertliği adı verilir. Sırt üstü yatan çocuk çenesini göğsünün üst kısmına değdiremez ve bu sırada bacakları bükülür. Çocuk rahat oturamaz, otururken ellerini geriye doğru yaslamak ihtiyacı duyar. Bir yaşında ufak çocuklarda ise belirtiler daha müphemdir. Ense sertliği görülmeyebilir. Bu ufak çocuklarda diğer hastalıklarda da görülebilen, huzursuzluk, uyuklama, iştahsızlık, sürekli ağlama, tiz sesle ağlama, bıngıldakta bombeleşme gibi hastalığa özgü olmayan belirtiler görülebilir.

Viral menenjitlerde baş ağrısı ve ateş önce görülür; ense sertliği, kusma ve ışığa bakamama daha sonra tabloya eklenir.

Tüberküloz menenjitin ilk dönemlerinde ateş, bulantı ve kusma görülür. Buna daha sonra iştahsızlık ve uyuklama eklenir. Hastalığın daha ileri evrelerinde kafa sinirlerinde felçler gelişir. Bu durum daha çok göz hareketlerinde, örneğin dışa doğru gözü hareket ettirememe gibi, bozukluklarla fark edilir. Hastalığın en ileri evresinde şuur kaybı ve koma gelişir.

Hastalığın tanısını koymak için ne gibi testler yapılır?
Hastanın bel bölgesinden, beyin omurilik sıvısı adı verilen, beyin ve omuriliğin içinde yüzdüğü sıvının az bir kısmı, iğne ile alınır ve tetkik edilir. Bu tetkikle menenjitin tipi ve etkeni saptanabilir. Ayrıca kan tahlilleri de gerekebilir. Son yıllarda tomografi ve manyetik rezonans gibi modern görüntüleme yöntemleri de tanıda yardımcı hale gelmiştir.

Hastalığın tedavisi nerede ve nasıl yapılır?
Tedavi hastanede yatarak yapılır. Tedavi süresi 10-14 gündür. Hastanın su ve tuz dengesi serum verilerek düzenlenir, damar yolu ile doğrudan dolaşıma uygun antimikrobiyel ilaçlar (Bakterilere karşı antibiyotik, veya tüberküloza karşı antitüberküloz ilaçlar) verilir.

Bu hastalıklardan nasıl korunulabilir?
Tüberküloz aşısı tüberküloz menenjit ve milier (yaygın) tüberkülozdan korunmada oldukça yararlıdır.

Bakteriyel menenjit etkenleri arasında yalnızca H. influenza tip b’ye karşı rutin kullanımda aşı bulunmaktadır. Bu aşının yaygın olarak uygulandığı gelişmiş ülkelerde, son yıllarda H. influenza tip b menenjiti hemen hemen hiç görülmemektedir. Diğer etkenlere karşı aşı geliştirme çalışmaları halen sürmektedir.

Hasta ile temas eden kişilerin korunmak için ilaç kullanmaları gerekli midir?
Yalnızca hastanın ailesinin ve taburcu olmadan önce kendisinin hastalık etkenine göre değişmek üzere, 2 veya 4 gün süre ile, doktor kontrolünde, rifampisin isimli bir antibiyotiği kullanması gereklidir.

-- Sponsorlu Bağlantılar --

Yorum yazın

Sponsorlu Bağlantılar